سپس به شرح اين جمله‌هاى نه‌گانه پرداخته است ، كه بخشى از آن در نهج البلاغه و بخشى در ساير سخنان على ( ع ) است . 4 - « دكتر زكى مبارك » در كتاب « عبقرية الشريف الرضى » با بيانى رسا مىگويد : « من معتقدم كه دقّت و بررسى در نهج البلاغه به انسان مردانگى و شهامت و بزرگى روح مىبخشد ، چرا كه از روح بزرگى سرچشمه گرفته كه در برابر مشكلات و حوادث با قدرت شيران مقابله كرده است » . « 1 » در اين جا سخن از آگاهى و اطلاعات بيشتر نيست بلكه سخن از درخشش روح شهامت و شجاعت و علوّ نفس در سايهء امعان نظر در نهج البلاغه است . 5 - « ابن أبى الحديد » نيز در اين زمينه داد سخن داده و در يكى از گفتارهاى بلند خود مىگويد : « سبحان اللّه ! چه كسى اين همه امتيازات گرانبها و ويژگيهاى شريف و با ارزش را به اين مرد نمونه ( على عليه السلام ) بخشيده ، چگونه مىشود يكى از فرزندان عرب مكّه كه تنها در آن محيط زيسته و با هيچ يك از فلاسفه همنشين نبوده ، در دقايق علوم الهيّه و حكمت متعاليه ، از افلاطون و ارسطو آگاهتر باشد . كسى كه با بزرگان عرفان و اخلاق هرگز معاشر نبوده در اين باب برتر از سقراط باشد . كسى كه در ميان شجاعان پرورش نيافته ( چون اهل مكّه صاحبان تجارت بودند و نه جنگجو ) با اين حال شجاعترين فردى باشد كه گام بر روى زمين نهاده است » ! « 2 » 6 - « مرحوم سيّد رضى » گه گاه اشارات كوتاه و پر معنايى را در عظمت محتواى نهج البلاغه در لا به لاى اين كتاب شريف آورده است كه بسيار قابل ملاحظه است ، از جمله در ذيل خطبهء 21 مىگويد : « انّ هذا الكلام لو وزن بعد كلام اللّه سبحانه و بعد كلام رسول اللّه ( ص )

--> ( 1 ) عبقرية الشريف الرضى ، جلد 1 ، صفحهء 396 . ( 2 ) شرح نهج البلاغه ، ابن ابى الحديد ، جلد 16 ، صفحهء 146 .